Verduurzaming Nederlandse industrie vertraagd

’t Vlot niet met de verduurzaming van industriële bedrijven in Nederland. Diverse blokkades zitten de start van verduurzamingsprojecten in de weg of hebben een remmende werking op lopende activiteiten. Daarbij vormt financiering het grootste obstakel. Dat blijkt onderzoek van RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) onder 65 industriële bedrijven die momenteel verantwoordelijk zijn voor zo’n 80 procent van de CO2-emissies van de Nederlandse industrie als geheel.

© S M Anamul Rezwana / Pixabay.

verduurzamingsprojecten gepland dan wel in uitvoering. Al deze projecten dienen vóór of in 2030 hun vruchten af te werpen. Een derde deel van de projecten is echter al eens met één of twee jaar uitgesteld, zo wijst het RVO-onderzoek uit. Ook wordt steeds vaker gewacht met het besluit om te investeren in een verduurzamingsproject.

Financiën het struikelblok

De financiële haalbaarheid is doorgaans het issue. Bij driekwart van de projecten die vóór 2030 moeten zijn afgerond, spelen budgettaire problemen. De uitvoering van projecten wordt in de wielen gereden door het overvolle elektriciteitsnet en de hoge energiekosten. Van de 65 geïnterviewde bedrijven hebben 43 een zwaardere aansluiting op het net nodig. Een 28-tal staat hiervoor momenteel op de wachtlijst. Daarnaast ondervinden bedrijven hinder van de stikstofproblematiek. Ook worden sommige ondernemingen geconfronteerd met oplopende kosten van CO2-opslag (CCS) waardoor eerder toegekende subsidies niet meer toereikend zijn.

Met de economische haalbaarheid van investeringen is het volgens het RVO-onderzoek slecht tot zeer slecht gesteld. Dat komt onder meer door de concurrentie vanuit het buitenland, de langdurige vergunningstrajecten en de gebrekkige vraag naar duurzame producten.

Bereiken doelen onzeker

De verduurzamingsprojecten van de bedrijven zouden als geheel vóór 2030 een totale CO2-besparing (scope 1) moeten opleveren van zo’n 13,3 megaton. Dat is 3,9 megaton minder dan verwacht in 2025, het jaar waarin het onderzoek voor het laatst is gehouden. Een kwart van de bedrijven is er bovendien allerminst zeker dat de gestelde verduurzamingsdoelen worden gehaald.

Voor de periode 2031-2040 hebben de 65 bedrijven de ambitie om hun collectieve CO2-uitstoot met nog eens 14,4 megaton terug te dringen. Van ruim 80 procent is nog onzeker of dat mettertijd wordt bereikt.

Alle obstakels en tegenwind ten spijt, het leeuwendeel van de bedrijven vindt verduurzaming van de bedrijfsvoering nog altijd belangrijk voor de toekomst. Tussen 2021 en 2025 hebben de geïnterviewde bedrijven hun gezamenlijke CO2-emissies met ongeveer 6 megaton per jaar weten terug te brengen, zo blijkt uit NEa-gegevens per 2026. Volgens de geïnterviewden is dat echter voor slechts 20% te danken aan verduurzamingsprojecten. De grootste afname is het gevolg van bedrijfssluitingen en permanente of tijdelijke productiedalingen.