Bedrijven in de (staal)bouwsector staan onder grote druk om de CO2-emissie als gevolg van hun bedrijfsprocessen, in de fabriek en op de bouwplaats, snel terug te dringen. Ook Overdie groep maakt hier werk van, niet alleen voor zichzelf maar ook voor andere bedrijven in de sector die voor deze uitdaging staan. De nieuwste bijdrage van Overdie aan een CO2-vrije staalbouwsector per 2050 is vernoemd naar het eigen bedrijf: Overdie groen staal ®, een volledig gecertificeerd en volledig CO2-gecompenseerd nieuw staalproduct.
Directeur-eigenaar Dick de Jong en directeur staal Floor Maljers van Overdie zetten uiteen wat hen bracht tot Overdie groen staal en wat het belang en de pluspunten zijn van het nieuwe product in het licht van de spoedeisende reductie van CO2-uitstoot.
Al meer dan 100 jaar legt Overdie zich toe op in- en verkoop van gebruikt staal, roestvast staal en andere ferro- en non-ferro metalen. Bij de vestigingen Metals Alkmaar, Metals Zaandam en Overdie Fines worden de tweedehandse metalen ingezameld, gescheiden en verwerkt voor recycling óf bewerkt voor direct hergebruik in (bijvoorbeeld) de industrie-, utiliteits- en woningbouw.
Daarnaast levert Overdie, vanuit de vestiging in Stompetoren bij Alkmaar, ook nieuwe metaalproducten. Zoals CE-gecertificeerd constructiestaal in alle denkbare vormen (van ronde- en vierkante buis tot plaat- en hoekstaal) en op maat gemaakt.
Begin dit jaar is het productengamma uitgebreid met Overdie groen staal®. Volgens Overdie helpt dit nieuwe product de bouwsector om het slinkende CO2-budget optimaal te benutten.
‘De bouwsector en daarmee ook de staalbouw leveren een forse bijdrage aan de CO₂-uitstoot. Met Overdie groen staal dragen wij ons steentje bij aan de noodzakelijke reductie hiervan.’, aldus Dick de Jong, ‘Het is een product waarmee we onze klanten, zoals aannemers, volledig kunnen ontzorgen bij het 100 procent CO₂-neutraal maken van hun staalaanbod richting opdrachtgevers.’
‘Overdie heeft veel ervaring met maatwerk voor klanten. Dat geldt ook voor Overdie groen staal.’, vult Floor Maljers aan, ‘Het systeem werkt niet alleen met zogeheten donorstaal dat afkomstig is van bestaande constructies, maar ook met staal uit elektro-ovens en klassieke hoogovens of combinaties daarvan. In de praktijk komt juist die combinatie het meeste voor. Daarmee bieden we een totaaloplossing die snel en zonder veel extra administratie kan worden toegepast.’
Van schroot naar CO₂-compensatie
Dick de Jong weet wel waarom Overdie de stap heeft gezet naar groen staal. ‘De staalproductie is van oudsher ingesteld op productie uit ijzererts. Onder druk van het klimaat en het Europese (klimaat)beleid worden forse investeringen gedaan in elektrostaalovens die 100% schroot kunnen inzetten voor de productie van staal. Die stap reduceert de CO₂-uitstoot van de staalproductie met 60–70%. De inzet van schroot is dus essentieel. Het metaal- en staalschroot dat Overdie jaarlijks inzamelt en recyclet, heeft een potentiële CO₂-reductie van 500 kiloton. Dat is vergelijkbaar met de uitstoot van een middelgrote Nederlandse stad.’
‘Deze besparing wordt zichtbaar in elektrostaalovens waarvan het gros nu vooral nog buiten Europa staan. Overdie heeft echter deze besparing kunnen valideren in CO2-certificaten die door externe accountants zijn gecontroleerd’, stelt De Jong, ‘Hiermee compenseert Overdie zijn staalleveranties volledig naar nul uitstoot.’
‘Omdat wij daarnaast ook actief zijn in de staalhandel, zoeken wij naar manieren om de cirkel rond te maken. Oftewel, staal aanbieden waarvan de CO₂-uitstoot volledig is gecompenseerd met CO2-credits uit schrootvolumes. Doordat we wereldwijd actief zijn, hebben we deze compensatie volledig gecertificeerd kunnen realiseren. Voor zover wij weten, is onze werkwijze uniek en maakt zij optimaal gebruik van onze internationale aanwezigheid.’
Wie op korte termijn groen staal wil toepassen, is gebaat bij de komst van Overdie groen staal, maakt Floor Maljers duidelijk: ‘We bieden een pragmatische oplossing voor bedrijven in Nederland die snel met groen staal aan de slag willen, zonder ingewikkelde administratieve trajecten. Het geeft ze een belangrijk voordeel bij opdrachtgevers die CO₂-reductie willen realiseren tegen beheersbare kosten en zonder vertraging van projecten.’
Ideaal naar de praktijk vertaald
Waarom komt Overdie groen staal dan als geroepen? De Jong: ‘Het ideaalbeeld zou zijn dat bij ieder sloopproject al het staal optimaal wordt teruggewonnen en vervolgens direct wordt hergebruikt in de nieuwbouw op dezelfde locatie. Dan vindt er nauwelijks transport plaats en maak je maximaal gebruik van donorstaal.’
‘De praktijk is echter weerbarstiger. Donorstaal voldoet vaak niet aan de huidige wettelijke eisen of aan de specificaties van een nieuw project. Het keuren, certificeren en soms één tot twee jaar opslaan ervan in afwachting van een passend project, is voorlopig nog een brug te ver. Bovendien is er in de markt simpelweg een tekort aan bruikbaar tweedehands staal. Overdie groen staal verbindt daarom de ideale doelstelling van 100 procent donorstaal met de praktische wens om nu al CO₂ te reduceren. Anders gezegd, liever tijdelijk 100% CO₂-compensatie, dan wachten op voldoende tweedehands of gereduceerd staal.’
‘Onze software herkent donorstaal en beloont dat met een veel lagere compensatie. Daarmee stimuleren we hergebruik maximaal.’, aldus Floor Maljers, ‘Daarnaast kunnen elektro-ovens ook een belangrijke bijdrage leveren. De resterende CO₂ kan vervolgens worden gecompenseerd tot netto nul. Dat geldt ook voor klassiek staal. In zekere zin is het vergelijkbaar met vliegen bij KLM, waar reizigers hun vlucht kunnen laten compenseren.’
Duurzaam investeren
Ook Overdie zelf, wordt via Overdie groen staal geholpen om blijvend te investeren in circulariteit en CO2-reductie. De Jong: ‘Schrootbedrijven zijn inmiddels uitgegroeid tot technologische innovatiebedrijven. Het draait steeds meer om het zo volledig mogelijk scheiden van metalen en deze in zuivere vorm, verderop in de keten aanbieden bij smelterijen. Dat vraagt om grote investeringen en een lange investeringshorizon.’
‘Tegelijkertijd profiteren schrootbedrijven niet van de subsidies binnen EU-ETS-systeem (het Emission Trading System voor het verhandelen van broeikasgasemissierechten). Deze subsidies komen vooral terecht bij energie-intensieve bedrijven aan het eind van de keten, zoals smelterijen. Dat maakt het voor ons lastiger om door te investeren. Met Overdie groen staal hebben we via ons internationale netwerk een oplossing gevonden, waardoor we slagvaardiger kunnen blijven investeren in CO₂-reductie en circulair grondstoffenbeheer.’
‘Wij zijn vooral blij dat we onze klanten iets nieuws kunnen bieden dat zij weer richting hun eigen opdrachtgevers kunnen inzetten’, voegt Maljers toe, ‘We realiseren ons dat de markt morgen niet ineens volledig groen staal zal gebruiken. Maar uiteindelijk is dat wel het doel. Door nu al aan te haken, helpen we de markt die kant op te bewegen. En daar profiteren onze klanten uiteindelijk van.’
Onafhankelijke controle
Dat Overdie groen staal daadwerkelijk volledig gecertificeerd is, lijdt volgens Floor Maljers geen twijfel. ‘De CO₂-compensatiecertificaten die Overdie uitgeeft, worden individueel opgesteld. Vervolgens controleert een externe accountant de administratie, zowel die van ons als, waar nodig, die van de klant. Zo kunnen we er zeker van zijn dat er geen dubbeltellingen of fouten ontstaan. Hetzelfde proces geldt aan de inkoopzijde, waar we samenwerken met internationaal erkende partijen. Ook daar wordt het volledige traject na certificering gecontroleerd door onafhankelijke accountants.’
• Overdie groep is koploper Bouwakkoord Staal.